Είναι πλέον εμφανές ότι στην Ανατολική Μεσόγειο είναι υπό διαμόρφωση ένας νέος πολιτικο-οικονομικός, και ως ένα σημαντικό βαθμό στρατηγικός, άξονας αποτελούμενος από το Ισραήλ, την Κύπρο, και την Ελλάδα. Η συνεργασία αυτή δεν προήλθε από το πουθενά, αλλά ούτε και απετέλεσε έκπληξη για τους παρακολουθούντες των περιφερειακών γεωπολιτικών δρώμενων των τελευταίων χρόνων. Αποτελεί προϊόν διαφόρων παραγόντων, συγκυριών, και εξελίξεων που έχουν λάβει χώρα σε διάφορα επίπεδα. Παρόλα αυτά, ομολογουμένως, οι σημαντικότεροι παράγοντες που έχουν οδηγήσει στην δημιουργία αυτής της συνεργασίας (και για κάποιους εν δυνάμει συμμαχίας), είναι η σταδιακή αλλαγή κατεύθυνσης της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής κυρίως από το 2002 και μετά, που οδήγησε στη χειροτέρευση των σχέσεων Άγκυρας-Τελ Αβίβ, αλλά και η ανακάλυψη υδρογονανθράκων στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Κύπρου σε συνάρτηση με τις κινήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ) για την οριοθέτηση της ίδιας της ΑΟΖ με άλλα κράτη της Ανατολικής Μεσογείου. Οι τουρκο-ισραηλινές σχέσεις δέχτηκαν τη χαριστική βολή με το περιστατικό του «στολίσκου της Γάζας» το Μάιο του 2010, όπου Ισραηλινοί καταδρομείς σκότωσαν οκτώ Τούρκους και έναν Τουρκοαμερικανό ακτιβιστή κατά τη διάρκεια επιδρομής στο πλοίο «Μαβί Μαρμαρά», το οποίο μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στη Λωρίδα της Γάζας. Όσον αφορά στην περίπτωση της Κύπρου και του φυσικού αερίου, η ένταση κλιμακώθηκε όταν η Τουρκία, από το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 2011, απειλούσε την ΚΔ τόσο φραστικά όσο και με την κινητοποίηση πολεμικών φρεγατών, ούτως ώστε να πετύχει τη διακοπή των προσπαθειών για γεώτρηση στο «οικόπεδο 12», νοτιοανατολικά της Νήσου.
Author Archives: Zenonas Tziarras
Η Μεσόγειος σε Σταυροδρόμι – Ημερίδα Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών, Πανεπιστημίου Αιγαίου
Δημοσιεύτηκε σε: Naxos-news, H Ρόδος online, Palo, NewsPolis.gr, H Δράσις Online, MyAegean.gr, Cyclades24.gr, H Ροδιακή, Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών, Κυκλαδίτης, Η Τηνιακή Online.
Τα γεγονότα της τελευταίας χρονιάς υπήρξαν σημαδιακά τόσο για την περιοχή της Μεσογείου και της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής όσο και για τη διεθνή πολιτική σκηνή. Το κύμα των αραβικών (και όχι μόνο) εξεγέρσεων που κάλυψε τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, ανατρέποντας απολυταρχικά καθεστώτα δεκαετιών, έχει πράγματι αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τις κοινωνικοπολιτικές δυναμικές και διεθνείς σχέσεις της περιοχής, ενώ έχει επηρεάσει δραματικά την εξωτερική πολιτική διεθνών δρώντων. Παράλληλα, εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα και στις διμερείς σχέσεις των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου καθώς και η εμπλοκή Μεγάλων Δυνάμεων και Διεθνών Οργανισμών στην περιοχή, δημιουργούν μια περίπλοκη κατάσταση η οποία βρίσκει τη Μεσόγειο στο επίκεντρο των εξελίξεων και, πράγματι, σε σταυροδρόμι.
Για τρίτη (3η) συνεχόμενη χρονιά το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών (ΤΜΣ) και το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) «Πολιτικές, Οικονομικές και Διεθνείς Σχέσεις στη Μεσόγειο» του Πανεπιστημίου Αιγαίου δεν μένει αμέτοχο μπροστά στις σημαντικές και ραγδαίες εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα στη «θάλασσά μας». Έτσι, ομάδα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, καθώς και αποφοίτων του πανεπιστημίου, διοργανώνει την ημερίδα «MARENOSTRUMIII: HΜεσόγειος σε Σταυροδρόμι». Όπως τις προηγούμενες χρονιές, έτσι και φέτος, η ημερίδα και η ομάδα των συμμετεχόντων είναι ανεξάρτητη κομματικών παρατάξεων και πολιτικών χώρων. Κάθε ζήτημα θα παρουσιαστεί με βάση την προσέγγιση του κάθε εισηγητή/τριας. Αναπόσπαστο μέρος της προσπάθειας για την οργάνωση της ημερίδας και αυτή τη χρονιά υπήρξε η συνεχής στήριξη και καθοδήγηση των καθηγητών/τριών του Τμήματος.
The Struggle Over Syria
It is unquestionable that the crisis in Syria is getting worse by the minute. Thousands of people have been killed, hundreds of thousands have fled their homes, and Turkey hosts almost 20,000 refugees. While the account is tragic and discouraging already, the Assad regime does not stop shelling his own country’s cities and killing his own people. In this climate, the international community – if there is such a coherent thing – is trying to manage the crisis. It is true that for most of the international actors involved, what is going on in Syria is unfortunate and they would frankly rather not to be dealing with it.
It is obvious that Russia and China for example do not want another US puppet-state in the Middle East after Assad, while Iran is at the brink of losing perhaps its most valuable regional ally. Israel, more than the US, sees the crisis as an opportunity to weaken Iran’s regional power, while the US, although it wants Assad gone, is more cautious and reluctant to get drawn into another endless war that might involve Iran, especially during an election period. Turkey, on the other hand, after almost 13 years of increasingly good relations with Syria, since the 1998 crisis and the Öcalan case, is really unhappy that it has to return to the same old insecurity about its territorial integrity and the fear that Syria might support the secessionist PKK (Kurdistan Workers’ Party); let alone the fragile diplomatic balance that it wants to maintain between the US and Iran.
Τουρκική Εξωτερική Πολιτική και Περιφερειακή Ασφάλεια
Το παρόν άρθρο αποτελέι αναθερωρημένη, ενημερωμένη, και εκτεταμένη εκδοχή προηγούμενου ανέκδοτου άρθρου με τίτλο “Τουρκικές Προκλήσεις και Περιφερειακή Ασφάλεια“.
Τους τελευταίους μήνες έχουν γίνει διάφορες προκλητικές και απειλητικές δηλώσεις και κινήσεις απ’ την Τουρκία, κυρίως προς την Κύπρο με αφορμή τις διατρήσεις για το φυσικό αέριο, αλλά και προς το Ισραήλ και τη Συρία, ενώ οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και χωρικών υδάτων δεν έχουν σταματήσει.
Cypriot Natural Gas and the Eastern Mediterranean: Between Crisis and Cooperation
Natural resources have long been the cause of both development and conflict. Of course, in resource-abundant countries natural resources have, more often than not, caused conflict rather than development. However, the same cannot be said for third countries, often colonial powers, which exploited such resources abroad for their own development. This is one of the reasons why natural resources have been often referred to as a “curse”; an additional reason is the implications that the exist-ence of natural resources has for the management of the economy (e.g. high prices, low exports, etc.).
Cyprus has itself effectively acquired the status of a resource-abundant country when recently, on what was called “an historic” day, the President of the Republic Demetris Christofias announced that the Block 12 of the Cypriot Exclusive Economic Zone (EEZ) “contained an estimated 5 to 8 trillion cubic feet (tcf) of natural gas”. As “the second-largest hydrocarbon discovery in Europe in more than a decade”, the Cypriot natural gas paves the way for not only local but also regional development and cooperation. However, there is always the flip side of the coin and that is the international rivalry that may be triggered due to the alteration of the regional balance of power as a result of this and other developments. Below I briefly examine the features of the limited crisis surrounding the Cypriot natural gas and the Eastern Mediterranean more generally, as well as the features of a potential international cooperation at the re-gional and trans-regional level. The goal is to deter-mine whether bilateral disputes could be bridged, given the political and geopolitical realities at hand, to the end of avoiding a crisis escalation in the Eastern Mediterranean.
To read the complete version of this article download Political Reflection Quarterly Vol.3 No.2, 2012, pp.56-59, here