Tag Archives: Τουρκική Εξωτερική Πολιτική

Νέο Βιβλίο: Η Ανατολική Μεσόγειος 100 Χρόνια από τη Συνθήκη της Λωζάνης

΄Έχει κυκλοφορήσει το νέο μας βιβλίο “Η Ανατολική Μεσόγειος 100 Χρόνια από τη Συνθήκη της Λωζάνης: Ιστορικές, Πολιτικές και Γεωπολιτικές Πτυχές” που εκδίδεται από τις Εκδόσεις Hippasus. Εάν σας ενδιαφέρει αναζητήστε το στο βιβλιοπωλείο της προτίμησής σας για να γίνει η κατάλληλη παραγγελία.

Πρόκειται για έναν συλλογικό τόμο που βασίζεται εν μέρει σε παρουσιάσεις που έγιναν σε ημερίδα του Τμήματος Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου το 2023 για τα 100 χρόνια της Συνθήκης της Λωζάνης και στην πορεία εμπλουτίστηκε από κείμενα και άλλων συναδέλφων, τους οποίους και ευχαριστώ θερμά. Στους συγγραφείς περιλαμβάνονται οι Μαρία Χατζηαθανασίου, Αχιλλεύς Αιμιλιανίδης, Μιχάλης Κοντός, Νίκος Μούδουρος, Ευάγγελος Αρεταίος, και Χαράλαμπος Μάλλουρος.

Περισσότερες πληροφορίες, απ’ όπου μπορείτε να προμηθευτείτε το βιβλίο και διαδικτυακά, εδώ.

Ταυτόχρονα, η έκδοση αυτή εγκαινιάζει τη Σειρά Διεθνής & Περιφερειακή Πολιτική του Hippasus, την επιμέλεια της οποίας έχω αναλάβει. Η σειρά επιδιώκει να παρουσιάσει θεωρητικά ή εμπειρικά έργα που πραγματεύονται τις πολύπλοκες πραγματικότητες της διεθνούς πολιτικής, με την επίγνωση ότι ειδικά στη μεταψυχροπολεμική εποχή το περιφερειακό επίπεδο ανάλυσης έχει αναδειχθεί ως εξίσου σημαντικό με το παγκόσμιο. Οι διαφορετικές μεθοδολογικές και θεωρητικές προσεγγίσεις αλλά και οι περιπτωσιολογικές μελέτες διακρατικών σχέσεων, εξωτερικής πολιτικής, διεθνούς ασφάλειας, περιφερισμού, συγκρούσεων και άλλων παρόμοιων ζητημάτων μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη αποκωδικοποίηση του διεθνοπολιτικού γίγνεσθαι, καθώς και στη βελτιστοποίηση των τρόπων (αντι)δράσης των κρατών.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

Με τη συμβολή επτά πανεπιστημιακών και ερευνητών, αυτό το συλλογικό έργο εξετάζει τις ιστορικές, πολιτικές και γεωπολιτικές πτυχές της Συνθήκης της Λωζάνης, εστιάζοντας στο σύγχρονο συγκείμενο της Ανατολικής Μεσογείου. Εκατό χρόνια μετά την υπογραφή της Συνθήκης, η κληρονομιά της συνεχίζει να διαμορφώνει τις σχέσεις των κρατών και να καθορίζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή.

Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου αναλύονται ζητήματα όπως η οι παλιές και νέες αντιλήψεις για τη Συνθήκη, η στρατηγική σημασία της Κύπρου, η ισορροπία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η χρήση της ιστορίας για τη δημιουργία πολιτικών ταυτοτήτων, η αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας και ο ρόλος των ενεργειακών πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο. Ταυτόχρονα, οι συγγραφείς διερευνούν τη σύνθετη κληρονομιά της Συνθήκης και τις πιέσεις που δέχεται από τις σύγχρονες γεωπολιτικές περιστάσεις.

Πέρα από την ιστορική και σύγχρονη προοπτική, στο ανά χείρας έργο επιδιώκεται και ο αναστοχασμός για το μέλλον. Ποιες οι στοχοθεσίες και ποια τα διακυβεύματα για τα κράτη της περιοχής; Ποιο μπορεί να είναι το μέλλον της Συνθήκης; Μπορεί η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου να πορευτεί προς την κατεύθυνση της σταθερότητας και της συνεργασίας; Αυτά και άλλα ζητήματα εξετάζονται με στόχο τη συμβολή στην ευρύτερη συζήτηση που ανακινήθηκε με αφορμή την παρέλευση ενός αιώνα από την υπογραφή της Συνθήκης.

Το Συριακό 7 Χρόνια Μετά: Προοπτικές Έκβασης και Επιπτώσεις για την Κύπρο

Αρθρο που δημοσιεύτηκε στο 41ο Τεύχος του περιοδικού “Εθνική Φρουρά & Ιστορία” (Ιανουάριος-Ιούνιος 2018, σσ.77-87).

Των Ιωάννου-Σωτήριου Ιωάννου & Ζήνωνα Τζιάρρα

Εισαγωγή

Από το 2015-2016 και έπειτα, ο συριακός πόλεμος έχει μπει σε μια νέα περίοδο που χαρακτηρίζεται τόσο από φάσεις οξείας κλιμάκωσης όσο και από ένα γεωπολιτικό «ξεκαθάρισμα λογαριασμών» αναφορικά με τις διάφορες ζώνες σύγκρουσης και επιρροής. Αυτές οι τάσεις ενισχύθηκαν από τις αρχές του 2018 με τις τουρκικές επιχειρήσεις στον θύλακα Αφρίν στη βορειο-δυτική Συρία, τις εκτεταμένες επιχειρήσεις του συριακού καθεστώτος κατά των αντικαθεστωτικών δυνάμεων και του ISIS, την κρίση με αφορμή την φερόμενη χημική επίθεση, αλλά και στο σταδιακό «άνοιγμα» του μετώπου μεταξύ Ισραήλ και Ιράν-Χεζμπολάχ-Συρία-Χαμάς.

Σε αυτό το κείμενο επιχειρούμε την ανάλυση των σημαντικότερων πτυχών του συριακού πολέμου έτσι όπως διαμορφώνονται, και την αντίκτυπό τους στην έκβαση του Συριακού γενικότερα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εξετάζουμε τον κομβικό ρόλο της επαρχίας Ίντλιμπ που βρίσκεται υπό τον έλεγχο αντικαθεστωτικών ομάδων και τις σχετικές εξελίξεις στο σαλαφιστικό τζιχαντιστικό κίνημα, την πολιτική της Τουρκίας, το Κουρδικό, τον ρόλο των μεγάλων δυνάμεων (ΗΠΑ και Ρωσίας), και το κρίσιμο ζήτημα της υπερχείλισης του συριακού πολέμου στα υψίπεδα Γκολάν με την άμεση πλέον εμπλοκή του Ισραήλ και του Ιράν. Το κείμενο καταλήγει με κάποιες επισημάνσεις για τις επιπτώσεις που αυτές οι εξελίξεις μπορεί να έχουν στην Κύπρο. Continue reading

Διαστάσεις της Τουρκικής (και της Δικής μας) Κρίσης

Πολύ χοντρό και ιστορικής σημασίας είναι το παιχνίδι που παίζεται γύρω από την τουρκική κρίση η οποία έχει ήδη επηρεάσει με διάφορους τρόπους ολόκληρο το διεθνές σύστημα. Φαίνεται πως, τελικά, το μέλλον της τουρκικής οικονομίας θα εξαρτηθεί από τη γεωπολιτική ενώ το αποτέλεσμα της κρίσης, που δεν αναμένεται να προκύψει σύντομα ή εντελώς «ειρηνικά», θα έχει μεγάλη σημασία για την περιφερειακή και διεθνή ισορροπία δυνάμεων.

Image: President Trump talks with Turkey's President Erdogan at the entrance to the West Wing of the White House in Washington

Continue reading

Εκφάνσεις ενός «Νέου» Διεθνούς Συστήματος και η Τουρκία

Η Σύνοδος της Κωνσταντινούπολης & η Διαδικασία της Αστάνα

Εν μέσω δημοσιογραφικού και ακαδημαϊκού λαϊκισμού περί πλήρους και οριστικής ρήξης στις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, διαβάσαμε τα νέα για την επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής που θα λάβει χώρα στην Κωνσταντινούπολη στις 7 Σεπτεμβρίου μεταξύ της Τουρκίας, της Ρωσίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας αναφορικά με το παρόν και το μέλλον της Συρίας.

Η εν λόγω Σύνοδος θεωρείται προέκταση της διαδικασίας της Αστάνα η οποία ξεκίνησε με πρωτοβουλία της Ρωσία και της Τουρκίας περιλαμβάνοντας στη συνέχεια και το Ιράν. Βασικός στόχος των συμμετεχόντων στις συνομιλίες της Αστάνα είναι η αποκλιμάκωση των συγκρούσεων μεταξύ καθεστωτικών και αντικαθεστωτικών στη Συρία. Ο πρώτος γύρος της έλαβε χώρα τον Ιανουάριο του 2017, ενώ στις 30 Ιουλίου 2018 διεξήχθη ο δέκατος γύρος στο Σότσι της Ρωσίας.

astana.jpg Continue reading

Σκέψεις για τις Τουρκικές Εκλογές 2018

Πιο κάτω παραθέτω συγκεντωτικά με χρονολογική σειρά κάποιες σκέψεις που μοιράστηκα μέσω Facebook. Αναλόγως εξελίξεων η πιο κάτω συλλογή ενδέχεται να εμπλουτίζεται.

25 Απριλίου 2018 – Για τον Γκιούλ:

Αναμένεται το αποτέλεσμα της συνάντησης του πρώην Υπουργού Εξωτερικών, Πρωθυπουργού και Προέδρου της Τουρκίας, Αμπντουλάχ Γκιούλ, με τον ηγέτη του Κόμματος της Ευδαιμονίας Τεμέλ Καραμολάογλου σχετικά με τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές στις 24 Ιουνίου.

Abdullah_Gül_Senate_of_Poland

Όσες φορές ερωτήθηκα (ιδιαίτερα κατά την περίοδο των τουρκικών εκλογών το 2015, και αργότερα την διάσπαση του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης) αν ο Γκιούλ θα επέστρεφε με τη δημιουργία ενός νέου κόμματος, εκτίμησα ότι δεν θα συνέβαινε. Μέχρι τώρα επιβεβαιώθηκα. Πριν από μερικές μέρες σε συνέντευξη εκτίμησα ξανά ότι είναι δύσκολο να κατέλθει στις προεδρικές εκλογές ο Γκιούλ απέναντι στον Ερντογάν.

Οι λόγοι είναι πολλοί. Κατ’ αρχάς, χωρίς να μπαίνω σε πολλές λεπτομέρειες, η εμπλοκή του Γκιούλ στην πολιτική προέκυψε σε μεγάλο βαθμό ως αποτέλεσμα πιέσεων που δεχόταν από τον στενό κύκλο των φίλων και των συγγενών του, αλλά και από την αστική ελίτ της βιομηχανικής πόλης στην κεντρική Ανατολία (και γεννέτηράς του) Kayseri. Το Kayseri είναι μια από τις λεγόμενες Τίγρεις της Ανατολίας και ένας από τους βασικούς πυλώνες του Ισλαμικού Κεφαλαίου που υποστήριξε και – σε μεγάλο βαθμό ακόμα – υποστηρίζει το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης. Continue reading