Category Archives: Τουρκικές Εκλογές

Τουρκικές Εκλογές και Τουρκική Πολιτική: Τάσεις και Αντιστάσεις

Το πιο κάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 25 (Μάιος 2014) του Foreign Affairs Hellenic Edition, σσ. 38-48. Του Νίκου Μούδουρου και του Ζήνωνα Τζιάρρα.

Ο ΝΙΚΟΣ ΜΟΥΔΟΥΡΟΣ είναι Διδάκτωρ Τουρκολογίας και Ειδικός Επιστήμονας στο Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Ο ΖΗΝΩΝΑΣ ΤΖΙΑΡΡΑΣ είναι ερευνητής στο Ινστιτούτο Strategy International και Υποψήφιος Διδάκτωρ Πολιτικής και Διεθνών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Warwick, Ην. Βασιλείου.

Source: Reuters

Η νέα εκλογική επιτυχία του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) στις δημοτικές εκλογές της 30ης Μαρτίου 2014, φαίνεται να επιβεβαιώνει κάποια πολύ σημαντικά στοιχεία της πορείας μετασχηματισμού της Τουρκίας κατά τις τελευταίες τρεις τουλάχιστον δεκαετίες. Σε ένα πρώτο επίπεδο, το αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών υπογραμμίζει τη σχετική σταθε-ρότητα του νεοφιλελεύθερου εκ-συγχρονισμού, ο οποίος κορυφώ-θηκε μετά την κρίση και τη συνολική κατάρρευση του 2001. Σε ένα δεύτερο επίπεδο επαληθεύει την ιδεολογικο-πολιτική συνέχεια και την αντοχή του «νέου Ισλάμ», το οποίο κατάφερε να διατηρήσει ισχυρούς δεσμούς με την κοινωνία και την ίδια στιγμή να αναπαράξει μια αξιοσημείωτη πολιτική αφοσίωση των συντηρητικών μαζών στην υπόθεση οικοδόμησης ενός εναλλακτικού προς τον κεμαλισμό, μοντέλου εκσυγχρονισμού.  Continue reading

Ξεκαθαρίζει το Τοπίο των Τουρκικών Εκλογών

Πηγή: Reuters

Οι ερωτήσεις σχετικά με τα διάφορα σενάρια και τις πιθανολογίες για τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές στην Τουρκία φαίνεται να απαντώνται σιγά-σιγά.

Ήδη τον τελευταίο και πλέον χρόνο διάφορες συζητήσεις, αναλύσεις και ειδησεογραφικές αναφορές έκαναν λόγο για την πιθανότητα τέταρτης επανεκλογής του Τούρκου πρωθυπουργού, Ρετζέπ Ταγίιπ Έρντογαν, στο πρωθυπουργικό αξίωμα. Η προϋπόθεση ήταν να γίνει μια συγκεκριμένη τροποποίηση στο Άρθρο 132 του καταστατικού του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), το οποίο ορίζει ότι τα μέλη του κόμματος δεν μπορούν να διατηρούν το ίδιο εκλεγμένο πολιτικό αξίωμα για περισσότερο από τρείς θητείες.

Ο λόγος των μέχρι πρότινος αυξημένων πιθανοτήτων για ένα τέτοιο σενάριο, ήταν το γεγονός ότι το ΑΚΡ δεν πέτυχε ακόμα όλες εκείνες τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις που θα μετέτρεπαν το προεδρευόμενο πολίτευμα σε προεδρικό, με αυξημένες αρμοδιότητες στον πρόεδρο, ούτως ώστε να ικανοποιεί τους στόχους του Έρντογαν – παρά το ότι ο πρόεδρος θα εκλεγεί για πρώτη φορά απευθείας από το λαό, σύμφωνα με τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις του 2007. Continue reading

Ρήξεις (και Ανατροπές;) στην Τουρκία

Στο προηγούμενο άρθρο μιλήσαμε για το πώς οδηγήθηκε η Τουρκία του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), στο σήμερα. Μεταξύ άλλων συμπερασμάτων, αναφέραμε ότι η σταδιακά αυξημένη αυταρχικοποίηση της κυβέρνησης ΑΚΡ απορρέει από το γεγονός ότι οι πολιτικές αποφάσεις περιστρέφονται ολοένα και περισσότερο γύρω από το πρόσωπο του Πρωθυπουργού, Ρετζέπ Ταγίιπ Ερντογάν. Ο τελευταίος, μέσα σε ένα παραλήρημα ανορθολογισμού, οδηγούμενος από ανικανοποίητη δίψα για εξουσία και νομιζόμενος ότι είναι πλέον αναντίρρητος, αποξένωσε κοινωνικούς και πολιτικούς συμμάχους οδηγώντας τη χώρα σε πόλωση και θέτοντας την κυβέρνησή του σε κίνδυνο εν όψει εκλογών.

Αυτή η πραγματικότητα έγινε ακόμα πιο εμφανής με την (αποτυχημένη) απόφαση της κυβέρνησης να απαγορεύσει τη χρήση του Twitter. Η απόφαση του Ερντογάν εκφράζει ξεκάθαρα αυταρχικές τάσεις αλλά και τάσεις λήψης μη ορθολογικών αποφάσεων. Η απαγόρευση του Twitter γύρισε μπούμερανγκ κατά του ΑΚΡ για δύο λόγους. Πρώτον, η αποτυχία της κυβέρνησης να εφαρμόσει επιτυχώς την απαγόρευση, με αποτέλεσμα οι χρήστες να βρουν εναλλακτικούς τρόπους πρόσβασης του κοινωνικού δικτύου περιγελώντας και εξευτελίζοντας την κυβέρνηση μέσα από ένα δημιουργικό και ευφάνταστο ηλεκτρονικό «πόλεμο». Δεύτερον, έδωσε αυτό που ίσως αποδειχτεί ως το τελευταίο χτύπημα στην κυβέρνηση ΑΚΡ ή τουλάχιστον στον Ερντογάν. Ο δεύτερος λόγος είναι και αυτός που εξετάζουμε πιο κάτω. Continue reading

Ορίστε τι Συμβαίνει στην Τουρκία

Προ ολίγων ημερών, ο Τούρκος πρωθυπουργός, Ρετζέπ Ταγίιπ Ερντογάν, στην ουσία απείλησε ότι υπάρχει πιθανότητα να απαγορεύσει το Facebook και το YouTube μετά τις επερχόμενες δημοτικές εκλογές του Μαρτίου.

Ο λόγος που επικαλείται ο Ερντογάν είναι ότι τα κοινωνικά δίκτυα χρησιμοποιούνται σαν εργαλεία προπαγάνδας από πολιτικούς εχθρούς της κυβέρνησης και, συνεπώς, είναι ζημιογόνα για το έθνος. Αυτές οι ανησυχίες του πρωθυπουργου εκφράζονται μετά από τη διάρρευση ηχητικών ντοκουμέντων από συζητήσεις μεταξύ πατέρα και υιού Ερντογάν που τους θέλουν να εμπλέκονται σε σκάνδαλα. Παρόλο που η αυθεντικότητα των ντοκουμέντων είναι ακόμα αμφισβητήσιμη, η τουρκική αντιπολίτευση καλεί τον πρωθυπουργό σε παραίτηση. Continue reading

Κράτος εν Κράτει στην Τουρκία και Déjà vu με Άλλους Όρους

Το 1997, πέραν της σημαντικής εσωτερικής διάστασης των πραγμάτων, ένας από τους λόγους που το στρατιωτικό κατεστημένο στην Τουρκία στράφηκε ενάντια στη φιλοϊσλαμική κυβέρνηση του Νετζμετίν Ερμπακάν με το γνωστό «μετα-μοντέρνο» πραξικόπημα, ήταν το φλέρτ που είχε με τον Αραβο-Μουσουλμανικό κόσμο, και συγκεκριμένα με το Ιράν. Μάλιστα, κάποιοι κεμαλικοί-στρατιωτικοί κύκλοι, πίστευαν ότι οι στενές σχέσεις που αναπτύσσονταν μεταξύ Άγκυρας και Τεχεράνης θα οδηγούσαν την Τουρκία στην υιοθέτηση ενός θεοκρατικού πολιτεύματος και στην δημιουργία ενός ενιαίου Ισλαμικού κράτους μεταξύ Τουρκίας και Ιράν.

Η πραγματικότητα ήταν πως και οι Ιρανοί έβλεπαν τους Τούρκους Ισλαμιστές με θετικό μάτι. Αυτό όχι μόνο δεν καθησύχαζε τους Τούρκους Στρατηγούς αλλά αργότερα έπαιξε, μεταξύ άλλων, και θετικό ρόλο στην επαναπροσέγγιση Τουρκίας-Ιράν, υπό το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Την ίδια δεκαετία (1990’), ένα χρόνο πριν το πραξικόπημα, το στρατιωτικό κατεστημένο είχε παρακάμψει την πολιτική εξουσία του Ερμπακάν και υπέγραψε σειρά συμφωνιών στρατηγικής σημασίας με το Ισραήλ. Η κίνηση αυτή ήταν άμεσα συγκρουόμενη με την φιλοαραβική και φιλομουσουλμανική εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Ερμπακάν και, συνεπώς, επεδείκνυε υπονόμευσή της από πλευράς των Στρατηγών. Continue reading

Έρευνα στην Τουρκία: Γενικά Συμπεράσματα

Αυτή είναι η δεύτερη φορά που βρέθηκα στην Τουρκία τους τελευταίους τέσσερις μήνες για να πραγματοποιήσω, μεταξύ άλλων, έρευνα σχετικά με την εξωτερική πολιτική της χώρας. Μίλησα με διπλωμάτες, εκπροσώπους κομμάτων και ειδικούς ακαδημαϊκούς και ερευνητές σε δεξαμενές σκέψης. Παρακάτω παραθέτω μερικά γενικά και βασικά συμπεράσματα που απορρέουν από τις συζητήσεις μου, παρόλο που πολλά από αυτά είναι πλεόν προφανή και γνωστά.

Φοβού το Κράτος

Ο αυταρχισμός της κυβέρνησης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) έχει ξεκινήσει να γίνεται ενοχλητικά εμφανής ενώ η προσπάθειά του να θέσει υπό τον έλεγχό του την κρατική μηχανή έχει σε μεγάλο βαθμό επιτύχει. Παράλληλα η πολιτική δύναμη του στρατού έχει μειωθεί δραματικά – σχεδόν ολοκληρωτικά. Continue reading

Ο διεθνολόγος – αναλυτής του Strategy International κ. Ζήνωνας Τζιάρρας αποκλειστικά στο newsit – VIDEO

Ο διεθνολόγος κ. Ζήνωνας Τζιάρρας, διδακτορικός ερευνητής στο University of Warwick και ερευνητής σε ζητήματα Τουρκικής Εξωτερικής Πολιτικής στο Ινστιτούτο Μελετών Strategy International μιλά αποκλειστικά στην κάμερα του newsit.com.cy, αναλύοντας το τι πραγματικά συμβαίνει στην Ανατολική Μεσόγειο και δίνει τις δικές του απαντήσεις για τις καταιγιστικές εξελίξεις στην περιοχή μας που μας αφορούν άμεσα.

Ο κ. Ζήνωνας Τζιάρρας απάντησε σε σειρά ερωτήσεων του Ανδρέα Θεμιστοκλέους σχετικά με τους λόγους και τα αίτια των Αραβικών εξεγέρσεων, αξιολογώντας τις μέχρι στιγμής εξελίξεις και αποτελέσματα, τα οποία και επηρεάζουν άμεσα και την Κύπρο. Continue reading