Category Archives: Μέση Ανατολή

Η κρίση του Λιβάνου και η κυπριακή διπλωματία

Του Γιάννη Ιωάννου και Ζήνωνα Τζιάρρα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ είναι δημοσιογράφος στην κυπριακή εφημερίδα «Πολίτης» και αναλυτής στη Διπλωματική Ακαδημία του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
Ο ΖΗΝΩΝΑΣ ΤΖΙΑΡΡΑΣ είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Η αιφνίδια παραίτηση του Λιβανέζου πρωθυπουργού Σαάντ Χαρίρι στις 4 Νοεμβρίου και η πορεία του από τον Λίβανο στην Σαουδική Αραβία και πίσω, με ενδιάμεσες στάσεις το Παρίσι, το Κάιρο και την Λευκωσία, ήρθε να μας υπενθυμίσει το ιδιαίτερα ρευστό σκηνικό που επικρατεί στο ευρύτερο υποσύστημα της Μέσης Ανατολής και Νοτιοανατολικής Μεσογείου –μέρος του οποίου αποτελεί και η Κύπρος. Σε μια εποχή που η απειλή του Ισλαμικού Κράτους (ή ISIS) δεν έχει εξαλειφθεί ακόμη, που το συριακό μέτωπο παραμένει ανοικτό και που το Κουρδικό –σε Συρία και Ιράκ- επανέρχεται δυναμικά, μια ενδεχόμενη αποσταθεροποίηση του Λιβάνου δεν φέρνει μόνο την ανάμνηση της σύγχρονης ταραγμένης ιστορίας της χώρας (εμφύλιος 1975-1990, εισβολή Ισραήλ 1982, πόλεμος Ισραήλ-Χεζμπολάχ 2006) αλλά υπενθυμίζει και την διαρκή αντιπαράθεση –με όρους ισχύος– μεταξύ του σουνιτικού και σιιτικού τόξου στην Μέση Ανατολή, με τις περιφερειακές υπερδυνάμεις της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν να ανταγωνίζονται διαρκώς σε μια σκακιέρα που ξεκινά από το εμφύλιο χάος της Συρίας και τις χώρες του Κόλπου και επεκτείνεται μέχρι τον κόλπο του Άντεν και την Υεμένη.

04122017-1.jpg

Ο Σαάντ αλ-Χαρίρι μιλά με τον πρόεδρο του Λιβάνου Μισέλ Αούν (αριστερά), στην στρατιωτική παρέλαση για την 74η επέτειο της Ανεξαρτησίας του Λιβάνου, στην Βηρυτό, στις 22 Νοεμβρίου 2017. REUTERS/Mohamed Azakir Continue reading

Advertisements

Το “Συριακό Κενό” στην Κυπριακή Εξωτερική Πολιτική

Των Γιάννη Ιωάννου και Ζήνωνα Τζιάρρα* (Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο Liberal.gr)

Στις 7 Οκτωβρίου 2017, ο Τούρκος Πρόεδρος, Recep Tayyip Erdogan, ανακοίνωσε την έναρξη της πολυαναμενόμενης επιχείρησης στο Ίντλιμπ της Συρίας. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να βάλει σε εφαρμογή τη συμφωνία που έλαβε χώρα μεταξύ της Ρωσίας, της Τουρκίας και του Ιράν τον περασμένο μήνα, κατά τον έκτο γύρο διαπραγματεύσεων στην Αστάνα του Καζακστάν, αναφορικά με τον συριακό πόλεμο.

Η συμφωνία προνοούσε τη δημιουργία ζωνών αποκλιμάκωσης για έξι μήνες (με ενδεχόμενη παράταση) εντός της Συρίας σε περιοχές όπως το Χαλέπι, η Χόμς, η Λαττάκεια και το Ίντλιμπ. Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των τριών κρατών, οι ζώνες αποκλιμάκωσης επιδιώκουν την παύση των εχθροπραξιών μεταξύ καθεστωτικών και αντικαθεστωτικών ομάδων ενώ θα δημιουργηθούν κυρίως σε περιοχές που είναι υπό τον έλεγχο των δεύτερων.

syria

Continue reading

Συνέντευξη: Κουρδικό, Τουρκία, Μέση Ανατολή & Κυπριακό

ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
Ο Ερντογάν δεν είναι διατεθειμένος να υποστεί οποιαδήποτε αποδυνάμωση της εξουσίας του στο βωμό του εξευρωπαϊσμού και εκδημοκρατισμού της χώρας. Τούτο τονίζει σε συνέντευξη του στη Freepress Η ΜΑΧΗ ο Δρ. Ζήνωνας Τζιάρρας, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής στο Τμήμα Κοινωνικών & Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου. Γι΄ αυτό, προσθέτει, η σχέση Τουρκίας-ΕΕ θα παραμείνει ευκαιριακή στους τομείς αμοιβαίων συμφερόντων. Όσον αφορά την ετοιμότητα της Άγκυρας να συζητήσει με την Αθήνα το θέμα της ασφάλειας πριν ένα νέο γύρο συνομιλιών στο Κυπριακό ο κ. Τζιάρρας ανέφερε ότι ίσως επιδιώξει μια αλλαγή στο περιεχόμενο της διαπραγμάτευσης προς μια πιο συνομοσπονδιακή βάση ενώ ενδεχομένως να προσπαθήσει την πακετοποίηση του Κυπριακού με άλλα ζητήματα των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Για την πρόθεση της Τουρκίας να κάνει γεωτρήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ, τόνισε ότι δεν αποτελούν απλώς κίνηση αντιπερισπασμού αλλά και δημιουργία νέων δεδομένων ή «τετελεσμένων». Αναφερόμενος ο κ. Τζιάρρας στα κινήματα για ανεξαρτησία, τόσο του Ιρακινού Κουρδιστάν, όσο και άλλων περιοχών υπογράμμισε ότι πάσχουν από έλλειψη νομιμοποίησης, και όχι απαραίτητα νομιμότητας, τουλάχιστον στα μάτια των απ’ έξω.  

Continue reading

Συνέντευξη: Η Μετά το ISIS Εποχή

Ακολουθεί συνέντευξη που έδωσε ο Ζήνωνας Τζιάρρας στον δημοσιογράφο Χαράλαμπο Χαραλάμπους για την εφημερίδα “Αλήθεια” της 31ης Ιουλίου 2017.

Πώς επηρεάζει την οργάνωση η απώλεια του προπυργίου της στο Ιράκ, της Μοσούλης, στις αρχές Ιουλίου;

Η απώλεια της Μοσούλης είναι στρατηγικής σημασίας σε ό,τι αφορά την εδαφική συρρίκνωση και τη συμβατική-στρατιωτική ήττα του ΙΚ. Με την ανακατάληψη της Μοσούλης, το ΙΚ έχει δεχτεί πλήγμα τόσο σε σχέση με τις επιχειρήσεις που του απέφεραν οικονομικούς πόρους (π.χ. πώληση πετρελαίου, νερό του Τίγρη ποταμού, φόροι επί της γεωργικής και κτηνοτροφικής παραγωγής) όσο και σε τακτικό στρατιωτικό επίπεδο. Επιπλέον, η Μοσούλη έχει συμβολική σημασία για το ΙΚ καθότι από εκεί έγινε η ανακήρυξη του «Χαλιφάτου» από τον ηγέτη του, τον Ιούνιο του 2014, ενώ η επικράτηση του ΙΚ στη Μοσούλη ερμηνεύεται από τους τζιχαντιστές και ως μια νίκη του Ισλάμ επί των υπόλοιπων θρησκειών και εθνοτήτων της πολιτισμικά πλουραλιστικής Μοσούλης. Continue reading

Συνέντευξη για Μέση Ανατολή & Ανατολική Μεσόγειο στην Εκπομπή Leaders

Σε αυτό το επεισόδιο της εκπομπής Leaders του Star TV, ο Δρ. Ζήνωνας Τζιάρρας, Κύπριος διεθνολόγος και Λέκτορας Σπουδών Ασφάλειας και Διπλωματίας του Πανεπιστημίου UCLAN Κύπρου, εξηγεί πώς αντιμετωπίζουν στην Κύπρο την τουρκική προκλητικότητα και αναλύει τις εκτιμήσεις του για την επίλυση του Κυπριακού.

Η Μάχη της Al Bab σε Εξέλιξη

Η μάχη της Al Bab είναι σε αυτή τη φάση του συριακού πολέμου κρίσιμης σημασίας για διάφορους λόγους σε τακτικό αλλά και υψηλό-διπλωματικό επίπεδο. Αυτή τη στιγμή, η  Al Bab που βρίσκεται στη βόρεια Συρία αποτελεί ένα πεδίο μάχης στο οποίο συγκρούονται οι τουρκικές δυνάμεις και οι αντιπρόσωποί τους (ισλαμιστικές και άλλες ομάδες υπό την ομπρέλα του Ελεύθερου Συριακού Στρατού – FSA), το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος, και ο Συριακός Αραβικός Στρατός (ΣΑΑ) του καθεστώτος Μπασάρ αλ Άσαντ (βλ. χάρτη υπ’ αρ. 1).

 

(Φωτ: Με σκούρο πράσινο οι τουρκικές δυνάμεις («Ασπίδα του Ευφράτη»), με γκρίζο το «Ισλαμικό Κράτος» και με κόκκινο οι δυνάμεις του συριακού καθεστώτος.)

Continue reading

Η Τουρκική Επέμβαση στη Συρία – Συνέντευξη στην Εφ. “Αλήθεια”

Η πιο κάτω συνέντευξη δόθηκε στον δημοσιογράφο Χαράλαμπο Χαραλάμπους, για την εφημερίδα “Αλήθεια” που εκδόθηκε την Κυριακή, 28/08/2016, σ.9.

interviewΠοια είναι η νομική υπόσταση της στρατιωτικής επιχείρησης της Τουρκίας στη Συρία, έρχεται σε αντίθεση με το ψήφισμα 2254 του ΟΗΕ και το Διεθνές Δίκαιο;

Η νομική υπόσταση των τουρκικών επιχειρήσεων στη Συρία είναι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, η Τουρκία έχει παραβιάσει τα σύνορα με τη Συρία χωρίς να μπορεί να υποστηρίξει ότι οι επιχειρήσεις της είναι αμυντικού τύπου λόγω κάποιας επίθεσης στα δικά της εδάφη. Δεύτερον, το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ, το οποίο παρά το έλλειμμα νομιμοποίησης παραμένει η μόνη νόμιμη κυβέρνηση, έχει καταγγείλει την τουρκική επέμβαση ως παραβίαση της συριακής κυριαρχίας, σε αντίθεση με την αντίστοιχη ρωσική την οποία είχε προσκαλέσει. Εντούτοις, η Τουρκία φαίνεται να κεφαλαιοποιεί το γεγονός ότι το ψήφισμα 2254 επιτρέπει την καταπολέμηση π.χ. του «Ισλαμικού Κράτους», του Μετώπου αλ Νούσρα και «άλλων τρομοκρατικών ομάδων», κατατάσσοντας το κουρδικό κίνημα της Συρίας σε αυτές τις ομάδες και τα ταυτίζοντας το με τις τζιχαντιστικές οργανώσεις. Παρόλο που αυτό δεν νομιμοποιεί τις επιχειρήσεις της σε συριακά εδάφη. Continue reading