Category Archives: Κουρδικό

Η Τουρκία, οι Κούρδοι και το Ισλαμικό Κράτος

Source Reuters

Μεταξύ των παραδόξων της Μέσης Ανατολής σήμερα, είναι η σχέση της Τουρκίας με τους Κούρδους του Ιράκ και το «δημόσιο μυστικό» της σχέσης της με το Ισλαμικό Κράτος (πρώην Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και της Μεγάλης Συρίας) το οποίο έχει καταλάβει εδάφη σε Συρία και Ιράκ και έχει ανακηρύξει την ντε φάκτο εγκαθίδρυση Ισλαμικού Χαλιφάτου. Πώς εξηγείται η συνεργασία της Τουρκίας με τους Κούρδους που μέχρι πρότινος θεωρούσε απειλή και τι έχει να κερδίσει από το Ισλαμικό Κράτος; Continue reading

Τουρκία & Βόρειο Ιράκ: Η Μεταβολή στην Τουρκική Εξωτερική Πολιτική

Μεταξύ των παραγόντων που επηρέασαν την δημιουργία εξωτερικής πολιτικής στην Τουρκία μετά την άνοδο του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) στην εξουσία (2002), εκτός από μια ανανεωμένη εκδοχή πολιτικού Ισλάμ και οικονομικο-κοινωνικών παραγόντων στο εσωτερικό, βασικό ρόλο έπαιξαν βέβαια και εξωτερικά γεωπολιτικά ζητήματα. Πέραν από τον πόλεμο του Αφγανιστάν (2001), που ήρθε ως αποτέλεσμα των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ και ανανέωσε το ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή, η αμερικανική επέμβαση στο Ιράκ (2003) ήταν καθοριστικότατη τόσο για την ευρύτερη γεωπολιτική της Μέσης Ανατολής όσο και για την τουρκική εξωτερική πολιτική.

Συγκεκριμένα, οι επιχειρήσεις και οι πολιτικές των Αμερικανών στο Ιράκ μετά το 2003 δημιούργησαν προβλήματα στις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις. Αυτό συνέβη κυρίως λόγω των συγκρουόμενων απόψεων των δύο μερών για το ζήτημα του Β. Ιράκ (Ιρακινό Κουρδιστάν). Η Τουρκία όχι μόνο αρνήθηκε την πρόσβαση σε αμερικανικά στρατεύματα στο Ιράκ μέσα από τα εδάφη της αλλά διαφώνησε με τις ΗΠΑ και στο ζήτημα της ομοσπονδοποίησης του Ιράκ, η οποία έδινε στο Β. Ιράκ (με πρωτεύουσα το Ερμπίλ) επισήμως πλέον μερική αυτονομία. Για τις ΗΠΑ, οι Κούρδοι του Ιράκ ήταν σύμμαχοι κατά του καθεστώτος Σαντάμ, ενώ οι κουρδικές περιοχές πόλος σταθερότητας μέσα στην συγκρουσιακή κατάσταση που επικρατούσε στη χώρα. Οι ΗΠΑ όμως με τους τρόπους τους δεν έλαβαν υπόψη τις ανασφάλειες της Άγκυρας στο κουρδικό ζήτημα, γεγονός που οδήγησε την Τουρκία σε μια πολύ επιφυλακτική στάση έναντι των πρώτων, θεωρώντας ότι μπορεί να έχουν ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο που θα περιελάμβανε το διαμελισμό και της ίδιας.

Continue reading

Η Σύγχρονη Τουρκική Στρατηγική Κουλτούρα μέσα από τις Αραβικές Εξεγέρσεις

Ενώ οι θεωρητικές και μεθοδολογικές εξερευνήσεις για την ανάλυση εξωτερικής πολιτικής ποικίλουν και η έννοια της στρατηγικής κουλτούρας μελετάται εδώ και δεκαετίες, η ελληνική βιβλιογραφία παρουσιάζει ένα μεγάλο κενό όχι μόνον όσον αφορά τη συγκεκριμένη έννοια, αλλά και την τουρκική στρατηγική κουλτούρα πιο ειδικά.

Το παρόν άρθρο επιζητεί την σύντομη παρουσίαση της τουρκικής στρατηγικής κουλτούρας – ή κουλτούρας ασφάλειας – μέσα από την ανάλυση των αντιδράσεων της Τουρκίας απέναντι στις εξεγέρσεις του αραβικού κόσμου. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού ορίζεται αρχικά η έννοια «στρατηγική κουλτούρα» και στη συνέχεια εξετάζονται στοιχεία και παράγοντες που επηρέασαν και επηρεάζουν την τουρκική εξωτερική πολιτική, περιφερειακή πολιτική και στρατηγική συμπεριφορά. Το θεωρητικό και ιστορικό πλαίσιο της τουρκικής στρατηγικής κουλτούρας θα εφαρμοστεί στην περίπτωση της πολιτικής της Τουρκίας απέναντι στις αραβικές εξεγέρσεις σε μια προσπάθεια επεξήγησης των κινήσεων της Άγκυρας και των παραγόντων που επηρεάζουν τις στρατηγικές της επιλογές

Για ολόκληρο το άρθρο πατήστε εδώ.

Δημοσιεύτηκε στο Journal on Southeastern European Security Strategy and Transatlantic Leadership, Vol. IV,, Oct. 2012.

Συριακή Κρίση, Δεδομένα και «Παράπλευρες Απώλειες»

Όσον αφορά την συριακή κρίση έχει ήδη ξεκαθαρίσει ένας αριθμός ζητημάτων τα οποία είτε θα συνεχίσουν να παίζουν καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις, είτε διαφαίνονται σαν πιθανά αποτελέσματα της έκβασης της σύγκρουσης. Τα ζητήματα αυτά μπορούν να χωριστούν σε εσωτερικά και εξωτερικά.

Ξεκινώντας από τα τελευταία είναι πλέον εμφανές ότι το καθεστώς του αλ-Άσσαντ έχει στο πλευρό του τις αδιμφισβήτητες δυνάμεις της Ρωσίας και της Κίνας. Σημειωτέον πως οι δύο χώρες προσφάτως είχαν δηλώσει ότι δεν θα δεχτούν καμία επέμβαση της Δύσης στη Συρία, απαντώντας έτσι στις δηλώσεις Ομπάμα που έλεγαν ότι η χρήση χημικών όπλων από το καθεστώς αποτελούν «κόκκινη γραμμή» για τις ΗΠΑ. Πολέμιοι λοιπόν του καθεστώτος παραμένουν τα κράτη της Δϋσης με μπροστάρη τις ΗΠΑ, ενώ κεντρικό ρόλο στην περιφέρεια και όχι μόνο κατά του καθεστώτος Άσσαντ παίζει η Τουρκία – τόσο σαν κέντρο συνάντησης περιφερειακών και διεθνών παραγώντων για τη διαχείρηση της κρίσης και την οργάνωση της συριακής αντιπολίτευσης/αντίστασης, όσο και σαν κέντρο φιλοξενίας προσφύγων αλλά και (έμμεσης) στήριξης των Σύρων ανταρτών. Σημαντικό ρόλο στην ένοπλη ή άλλη στήριξη των ανταρτών παίζουν βέβαια και αραβικές χώρες όπως είναι π.χ. το Κατάρ, η Σουδική Αραβία, και η Ιορδανία, ενώ έχει αναφερθεί ότι το Β. Ιράκ εκπαιδεύει και ενισχύει Κούρδους της Συρίας για την αντίσταση. Περαιτέρω, Τουρκία και ΗΠΑ φαίνεται να συζητούν τον τελευταίο καιρό μαζί με άλλους δυτικούς συμμάχους τη δημιουργία ζώνης μερικής απαγόρευσης πτήσεων πάνω από τη Συρία για την προστασία των αμάχων. Στα πλαίσια των εξωτερικών δυναμικών της συριακής κρίσης είναι ζωτικής σημασίας η αναφορά στο Ιράν το οποίο είναι ακόμα ένας από τους πολύ λίγους σύμμαχους του συριακού καθεστώτος και ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ (και το Ισραήλ, μεταξύ άλλων) θέλουν την αντικατάσταση του Άσσαντ.

Continue reading

Η Τουρκία Μεταξύ Εξαναγκαστικής Διπλωματίας και Διπλωματίας Καταστροφών

Ο ισχυρός σεισμός που σημειώθηκε στην Τουρκία στις 23 Οκτ., έντασης 7.3 στην κλίμακα ρίχτερ, άφησε πίσω του εκατοντάδες νεκρούς, τραυματίες και άστεγους. Το περιστατικό αυτό αποτελεί μια ακόμα κρίση την οποία η χώρα καλείται να αντιμετωπίσει μετά τις πρόσφατες πολύνεκρες επιθέσεις των Κούρδων ανταρτών, ενώ η χρονική και γεωγραφική συγκυρία των δύο προβλημάτων κάνουν τα πράγματα ακόμα πιο δύσκολα για την Τουρκία.

 Παράλληλα, η περιφερειακή σταθερότητα την παρούσα χρονική περίοδο είναι πολύ εύθραυστη και η ασφάλεια στα τουρκικά σύνορα διατηρείται με νύχια και με δόντια από το τουρκικό κράτος είτε με τη ζώνη ασφαλείας στα σύνορά με τη Συρία και με απειλές κατά του καθεστώτος Αλ Άσαντ, είτε με στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Βόρειο Ιράκ κατά των Κούρδων ανταρτών, είτε συμπράττοντας με το Ιράν για το Κουρδικό. Το γεγονός ότι ο σεισμός έπληξε περιοχές που βρίσκονται στην Ανατολική Τουρκία, πολύ κοντά στα σύνορα με το Ιράν, στην καρδιά – ουσιαστικά – του Κουρδικού προβλήματος, αποτελεί για την Τουρκία μια ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη. Περαιτέρω, η αντιμετώπιση αυτής της κρίσης θα μπορούσε πιθανώς να επηρεάσει την αντιμετώπιση του Κουρδικού και αντιστρόφως.

Continue reading