Ενεργειακή Συμφωνία Ισραήλ-Αιγύπτου

Source: Reuters

Σύμφωνα με πληροφορίες ισραηλινών και διεθνών μέσων ενημέρωσης, οι εταίροι στο κοίτασμα «Λεβιάθαν» δίπλα από το κυπριακό κοίτασμα «Αφροδίτη», υπέγραψαν προκαταρκτική συμφωνία για μεταφορά ισραηλινού φυσικού αερίου (ΦΑ) στην Αίγυπτο.

Οι εταιρίες Delek Drilling, Avner Oil Exploration, Noble Energy και Ratio Oil Exploaration υπέγραψαν με τη βρετανική εταιρία πετρελαίου και φυσικού αερίου BG συμφωνία που προβλέπει προμήθεια επτά (7) δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων ΦΑ από το κοίτασμα  «Λεβιάθαν» στο τερματικό υγροποίησης ΦΑ (LNG), στο Idku της Αιγύπτου.

Το αέριο θα μεταφέρεται ετησίως για 15 χρόνια μέσω υποθαλάσσιου αγωγού, τον οποίο λέγεται ότι θα κατασκευάσει η βρετανική BG, και αποτελεί το 20% της παραγωγής του «Λεβιάθαν». Η συμφωνία αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2014, ενώ θα αποφέρει στο Ισραήλ περί τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια από τα δικαιώματα, ενισχύοντας σημαντικά τα κυβερνητικά εισοδήματα.

Παρόλο που η προκαταρκτική αυτή συμφωνία δεν είναι δεσμευτική, η BG τη θεωρεί σημαντικό βήμα στις προσπάθειές της για τροφοδότηση του LNG τερματικού της στην Αίγυπτο το οποίο είναι ανενεργό από τις εξεγέρσεις του 2010/11 και την απόφαση της αιγυπτιακής κυβέρνησης ότι το ενδογενές αέριο θα προορίζεται μόνο για τοπική χρήση και όχι για εξαγωγές.

Η συμφωνία των εταίρων του «Λεβιάθαν» συνάδει με το γενικότερο προσανατολισμό που έχουν υιοθετήσει για επικέντρωση σε εξαγωγές στην περιφέρεια αντί σε πιο μακρινές αγορές που θα απαιτούσαν την επένδυση σε κατασκευή τερματικού υγροποίησης για πλωτές εξαγωγές. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εμπίπτει και η συζήτηση περί του ρόλου που μπορεί να παίξει και η Κύπρος με τη κατασκευή τερματικού LNG, παρόλο που προς το παρόν φαίνεται πως κάτι τέτοιο δεν ευνοείται – δεν είναι δηλαδή εφικτό – με βάση την υπάρχουσα ποσότητα φυσικού αερίου στο οικόπεδο 12. Τα δεδομένα όμως μπορούν να αλλάξουν άρδην σε περίπτωση ανακάλυψης/εκμετάλλευσης νέων κοιτασμάτων και σε άλλα οικόπεδα νοτίως της Κύπρου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η μονάδα φυσικού αερίου της σημαντικής τουρκικής εμπορικής εταιρίας ενέργειας Turcas, συζητά με άλλη εταιρία το ενδεχόμενο να προμηθευτούν φυσικό αέριο από το «Λεβιάθαν», ενώ οι εταίροι του «Λεβιάθαν» εξετάζουν, όπως γνωρίζουμε, και το ενδεχόμενο της πώλησης αερίου στην Κύπρο μέσω αγωγού.

Μεταξύ άλλων, μπορούμε να εξάγουμε τρία συμπεράσματα από τα παραπάνω. Πρώτον, φαίνεται ότι οι πολυεθνικές εταιρίες έχουν ρόλο-κλειδί να παίξουν ακόμα και στον τομέα της ενέργειας, παρόλο που λόγω ζητημάτων ασφάλειας και αλληλεξάρτησης ο τομέας αυτός είναι πιο επιρρεπής σε κρατικές παρεμβάσεις – ιδιαίτερα στο Ισραήλ. Σε αυτή την περίπτωση, και αν όντως τελικά ευοδωθεί η συμφωνία, οι εταίροι του «Λεβιάθαν» και η BG στην Αίγυπτο έχουν στην ουσία παρακάμψει το υψηλό πολιτικό ρίσκο της Αίγυπτου που απορρέει από την κοινωνική, οικονομική και πολιτική αστάθεια, και έχουν παρακάμψει την αρνητική κοινή γνώμη (σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο) στην Αίγυπτο έναντι του Ισραήλ, τόσο γενικά όσο και για το ζήτημα της ενέργειας συγκεκριμένα.

Δεύτερον, εφόσον ακόμα και σε μια τέτοια γεωπολιτικά δύσκολη περίπτωση όπως είναι η Αίγυπτος, τα οικονομικά συμφέροντα δεν δίστασαν να πάρουν ρίσκα δημιουργώντας σχέσεις αλληλεξάρτησης με μια ασταθή γείτονα χώρα, τότε η προοπτική για ενεργειακή συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ – μια επίσης δύσκολη σχέση – δεν είναι αδύνατη. Και αυτό ιδιαίτερα αν λάβουμε υπόψη τις διάφορες συζητήσεις και διαπραγματεύσεις που γίνονται μεταξύ μεγαλο-εταιριών σε Τουρκία και Ισραήλ. Υπό αυτό το πρίσμα επιβεβαιωνόμαστε σε πρώτη φάση όσον αφορά τους προσανατολισμούς του Ισραήλ και το ρόλο των ιδιωτικών συμφερόντων στην εξόρυξη και εκμετάλλευση των ενεργειακών αποθεμάτων. Σημειώνουμε, ωστόσο, πως τόσο η Αίγυπτος όσο και η Τουρκία έχουν τις δικές τους ιδιαιτερότητες σε σχέση με την ισραηλινή εξωτερική και ενεργειακή πολιτική.

Τρίτον, η Κύπρος όχι μόνο δεν πρόκειται να είναι η μόνη επιλογή του Ισραήλ για την εξαγωγή του φυσικού του αερίου, αλλά δεν πρόκειται να είναι ούτε η πρώτη. Μάλιστα, εάν η συμφωνία Ισραήλ-Αιγύπτου τεθεί σε εφαρμογή και η BG (ή άλλη) χρησιμοποιήσει το τερματικό LNG (υπάρχουν δύο στην Αίγυπτο) για εξαγωγές, τότε η Κύπρος κινδυνεύει να μείνει εκτός παιχνιδιού – αν και πιστεύουμε ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να μονοπωλήσει τις εξαγωγές του. Το κατά πόσον, και σε ποιο βαθμό έχει ευθύνη η Κυπριακή Δημοκρατία για την τροπή που έχουν πάρει τα πράγματα, είναι μια άλλη συζήτηση. Ουσία έχει πλέον να δει η ΚΔ πως μπορεί να παίξει ρόλο στην ενεργειακή στρατηγική του Ισραήλ, και καλά κάνει να αντιληφθεί ότι μια τέτοια στρατηγική θα υπάρξει είτε η ίδια συμμετέχει είτε όχι. Πρέπει να επιταχύνει τις προσπάθειές της για εξεύρεση και εκμετάλλευση ενεργειακών πόρων, πρέπει να συνεργαστεί και να συντονιστεί και με την Ελλάδα στο συγκεκριμένο τομέα, ενώ πρέπει πλέον να βάζει στους υπολογισμούς της και μια πιθανή ενεργειακή συνεργασία μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.

Ο προσδιορισμός ή ο επαναπροσδιορισμός των συμφερόντων της ΚΔ στην περιοχή και η σωστή ανάγνωση από μέρους της των γεωπολιτικών και γεωοικονομικών εξελίξεων είναι εξέχουσας σημασίας για το μέλλον της χώρας και για ένα σωστό εσωτερικό και εξωτερικό στρατηγικό σχεδιασμό.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s